سوال: گناهان چه تأثیری بر دل و ذهن دارند؟

جواب: یکی از آثار گناه این است که توفیق عبادت را از ما سلب می کند. امام صادق (علیه السلام) می فرماید: «إنَّ الرَّجُلَ يُذنِبَ الذَّنبَ فَيُحَرِّمُ صَلاةَ اللَّيلِ و إنَّ العَمَلَ السَّيِّيءَ أسرَعُ فِي صاحِبِهِ مِنَ السِّكّينِ فِي اللَّحمِ» کسی که گناهی انجام می دهد، آن گناه او را از نماز شب محروم می کند، به درستی اثر عمل بد در صاحب عمل سریع تر از اثر چاقو در گوشت است.

استخری را در نظر بگیرید که دارای آب تمیز و چند کانال ورودی است؛ اگر از هر یک از این کانال ها، زباله و کثافت به درون استخر بریزد، فوراً آن را کثیف می کند. ذهن آدمی نیز حکم استخر تمیز را دارد که کانال های ورودی آلوده باشند، دل و ذهن هم آلوده می شوند.

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرمایند: «لَولا تَكثِیرٌ فِی كَلامِكُم و تَمرِیجٌ فِی قُلُوبِكُم لَرأیتُم ما أَری و لَسَمِعتُم ما أسمَع» اگر این طور نبود که شما پر حرف هستید، و دل شما چراگاه شیطان شده است، هر چه من می دیدم، شما می دیدید و هر چه می شنیدم، شما می شنیدید.

پس توجه و تمرکز در نماز و عبادات، نیازمند مواظبت از گوش، چشم و زبان است. راه خلاصی از این بلا هم مشخص است:

«مَن أخلَصَ العِبادَة لله تَعالى أربَعِينَ يَومَاً ظَهَرت یَنابِيعُ الحِكمَةِ عَلَى قَلبِه ولِسانِه» اگر کسی چهل روز عبادتش را خالص گرداند، خداوند چشمه های حکمت را بر قلب و زبانش جاری می کند.

برخی خودسازی را از سخت ترین کارها می دانند، در حالی که بسیار آسان است و ایشان آن را برای خود سخت جلوه داده اند. خودسازی آسان است چرا که فطری انسان هاست و وقتی وارد مسیر آن شدیم، به لذّتی دست می یابیم که دیگر حاضر به رها کردن آن نخواهیم بمود. اگر باور ندارید، به تجربه آن می ارزد.